Bảy Viên Ngọc Bản Sắc Trong Nước: Một Khúc Tùy Ngẫu Về Hồn Việt
Có những điều, tựa như những viên ngọc ẩn sâu trong lòng đất mẹ, chỉ khi được mài giũa bởi thời gian và tình yêu của con người, mới toát lên ánh sáng diệu kỳ. Với tôi, “trong nước 7balls top 5” không phải là một bảng xếp hạng hữu hình, mà là lời thì thầm của hồn cố hương, những giá trị cốt lõi làm nên bản sắc Việt, được ươm dưỡng và gìn giữ một cách trân quý nhất. Bảy “viên ngọc” ấy, có thể là bảy khía cạnh văn hóa, nghệ thuật, hay tinh thần mà chúng ta hằng nâng niu. Và “top 5” chính là những khoảnh khắc, những con người, những không gian đã chạm đến ngưỡng tinh hoa, làm rạng rỡ những viên ngọc ấy giữa dòng chảy thời gian.
Tôi nhớ một buổi chiều bảng lảng khói sương ở làng nghề Hạ Thái. Tiếng chạm, tiếng đục lách cách từ xưởng sơn mài của cụ Đạt cứ văng vẳng như một bản hòa tấu cổ xưa. Cụ Đạt, với mái tóc bạc phơ như cước, đôi tay gân guốc nhưng lại khéo léo đến lạ thường, đang miệt mài với từng lớp cánh kiến, từng hạt vỏ trứng được khảm tỉ mỉ. Ánh mắt cụ, lấp lánh như mặt hồ thu, dõi theo từng đường nét cong lượn trên chiếc tủ chè. Đây chính là một “viên ngọc” của bản sắc Việt: nghệ thuật sơn mài truyền thống, một loại hình không chỉ đòi hỏi kỹ thuật siêu việt mà còn cả sự kiên nhẫn vô biên, sự thấu hiểu vật liệu và tâm hồn gửi gắm vào từng tác phẩm.
Nghe cụ Đạt kể, để làm ra một bức tranh sơn mài đạt đến độ “tuyệt phẩm,” phải trải qua hàng trăm công đoạn, từ làm vóc, bả, hom, rồi mài, vẽ, cẩn, lại mài, lại vẽ. . . Cứ thế, những lớp sơn tựa như hơi thở của thời gian, chồng chất lên nhau, tạo nên chiều sâu thăm thẳm, lóng lánh ánh bạc, ánh vàng. Mỗi đường vân, mỗi mảnh xà cừ nhỏ bé đều mang một câu chuyện, một lời nhắn nhủ từ quá khứ. Cụ bảo, cái khó nhất không phải là kỹ thuật, mà là cái “duyên” của người nghệ nhân, cái tâm hồn nhìn thấy được vẻ đẹp ẩn giấu trong những thứ dung dị nhất. Nhìn những tác phẩm của cụ, với những bức tranh phong cảnh làng quê Việt hay những tượng Phật an nhiên, tôi hiểu vì sao nghệ thuật sơn mài lại đứng vững như một trong “top 5” tinh hoa trong lòng cụ Đạt, và trong lòng bao người yêu mến. Nó là biểu tượng của sự bền bỉ, của vẻ đẹp thâm trầm, và của một tinh thần không ngừng gìn giữ, phát triển cái đẹp.
Lại một lần khác, tôi lạc bước vào một ngôi đình cổ kính giữa lòng Hà Nội, nơi tiếng trống chèo vẫn còn ngân vang. Trên sân khấu nhỏ, những liền anh, liền chị trong trang phục truyền thống đang trình diễn vở “Thị Mầu lên chùa”. Tiếng hát của cô đào trẻ, trong vắt như sương mai, lại pha lẫn chút lẳng lơ, hóm hỉnh. Tiếng trống, tiếng sáo, tiếng nhị hòa quyện vào nhau, đưa người nghe trở về với một không gian văn hóa đã xa. Hát chèo, với những câu hát giao duyên, những tích truyện dân gian thấm đẫm triết lý nhân sinh, là một “viên ngọc” quý giá khác trong kho tàng văn hóa Việt. Nó không chỉ là âm nhạc, là kịch, mà còn là linh hồn của đồng bằng Bắc Bộ, là tiếng nói của người nông dân chất phác nhưng sâu sắc.
Ngồi dưới hàng cột gỗ lim đã nhuốm màu thời gian, tôi thấy một cụ bà với mái tóc bạc vấn khăn mỏ quạ, đôi mắt lim dim theo từng điệu hát. Nét mặt cụ rạng rỡ, đôi môi móm mém khẽ nhẩm theo những lời ca quen thuộc. Có lẽ, những giai điệu này đã gắn bó với cuộc đời cụ từ thủa ấu thơ, qua những đêm trăng sáng ở sân đình làng. Hát chèo, dù đôi khi bị lãng quên trong nhịp sống hối hả, vẫn có những người như cụ bà, và cả những nghệ sĩ trẻ tâm huyết, lặng lẽ thắp lên ngọn lửa đam mê. Những buổi diễn hiếm hoi, không ồn ào truyền thông, nhưng lại thấm đẫm tình yêu văn hóa, chính là một trong những biểu hiện sống động nhất của “top 5” giá trị văn hóa cần được trân trọng và lưu truyền. Đó là sự kế thừa, là sức sống mãnh liệt của một di sản phi vật thể.
Và rồi, hình ảnh một buổi sớm mai thanh tịnh ở một trà thất nhỏ ven Hồ Tây hiện về. Hương sen thoang thoảng từ ấm trà ướp sen tinh tế. Người pha trà, với động tác chậm rãi, an tĩnh, từng bước rót nước, đánh trà, mời khách. Không gian như ngưng đọng. Đây không chỉ là thưởng thức một thức uống, mà là cả một nghệ thuật sống, một triết lý về sự cân bằng, về tĩnh lặng trong tâm hồn. Văn hóa trà đạo Việt, với sự tinh tế trong cách chọn trà, cách pha, cách thưởng, và cả cách đối đãi của chủ và khách, là một “viên ngọc” khác, ẩn chứa chiều sâu tâm hồn Việt.
Uống chén trà nóng, nhìn làn khói mỏng manh quyện vào không khí, tôi chợt nghĩ về những ngôi nhà cổ, những mái đình rêu phong, những con ngõ nhỏ quanh co mà tôi từng đi qua. Những kiến trúc ấy, với vẻ đẹp mộc mạc, hài hòa với thiên nhiên, không phô trương nhưng vững chãi theo năm tháng, cũng là một phần không thể thiếu của “bảy viên ngọc”. Chúng là chứng nhân của lịch sử, là không gian cho bao thế hệ sinh sống và gửi gắm tâm tình. Cái cách những ngôi nhà ấy đứng đó, lặng lẽ mà kiêu hãnh, tựa như lời khẳng định về bản lĩnh, về sự tinh tế trong tư duy thẩm mỹ của người Việt. Chúng không chỉ là những cấu trúc vật chất, mà là những tác phẩm nghệ thuật kiến trúc đã lọt vào “top 5” của trái tim người Việt, nơi mà giá trị được đo đếm bằng sự kết nối sâu sắc với lịch sử và tâm hồn dân tộc.
